هدف از خلقت عالم و انسان پس همه موجودات عالم با شعور هستند ، ليكن سخن در شعور بالاتر يعنى علم مركب ، و آگاهى نسبتا كامل است كه در جماد و حيوان وجود ندارد ، ولى در انسان وجود دارد . آنگاه مىدانيم كه وجود با شعور و درك ، اشرف از وجود بى شعور مىباشند . پس هدف از خلقت عالم ، انسان است . يعنى موجودات ديگر ياانسان مى شوند و يا در مسير خدمت به انسان قرار مىگيرند . ولى انسان براى چيست ؟ هدف از خلقت او چيست ؟ علم است ؟ ( يعنى صرف عالم شدن ) . . . ، يا عمل است ؟ يعنى خدمت به ديگران ؟ يا اخلاق است ؟ اخلاق اجتماعى ، يعنى در مسير خدمت به جامعه يا ايجاد آرامش براى جامعه ، يا اخلاق فردى ؟ يعنى صفاى نفس و پاكى وجود ؟ و يا چيزهاى ديگر ؟ سابقاً در كتاب « خدا در نهج البلاغه » نظرات گوناگونى را در اين زمينه بررسى كرديم . نظريه صحيح آن است كه هدف از خلقت انسان پيوستن به وجود برتر از خود مىباشد ، يعنى تكامل . چنان كه هدف از خلقت موجودات ديگر نيز همين كمال است . پيوستن انسان به وجود برتر از راه تكميل علم و عشق است ، درك و